|
Sabbatsverlof Vanaf 1 januari tot half augustus 2004 ben ik met sabbatical geweest. Wat wilde ik er mee? Een langere periode zonder werk sprak me wel aan. ‘ Even’ alles loslaten, aan iets totaal anders denken, het werk van me afzetten, uit het vaste ritme treden, de tijd vinden om met andere dingen bezig te zijn, het leven op een andere wijze zien, ervaren, beschouwen, zoiets zal het geweest zijn. Ik had twee reizen gepland, een reis naar Noord-India en Nepal van 5 weken en een reis naar Rusland en China van zeven weken. De reis naar India was een groepsreis, met individuele vrijheid waar te gaan en staan. De reis naar Rusland/China had ik zelf geregeld. Vooraf had ik alleen het ticket heen naar Sint Petersburg en terug van Beijing. Van het tussenliggende stuk had ik alleen een vliegticket van Moskou naar Novosibirsk geregeld. De rest zou ik met de trein doen, en de tickets zou ik ter plekke kopen. Dat is ook gelukt, zij het niet altijd even makkelijk. De uitbundige, expressieve, kleurrijke Indiers en de gesloten maar achter dat masker o zo gevoelige Russen en de onbegrijpelijke en tegelijk humorische Chinezen: ze leven elders. Maar ze leven toch ook een beetje in mij voort. Het broedt nog. Of het me bracht wat ik er van verwachtte? Op zich wel, het was een prachtige tijd, maar de terugkeer naar het werk viel me niet mee. Ik kan goed begrijpen wanneer gezegd wordt dat je na een sabbatical niet naar je 'oude' werk moet terugkeren maar dat je iets nieuws moet beginnen. Ik was niet in de positie dat ik iets nieuws kon beginnen, keerde wel naar mijn 'oude' werk terug, dat gaf ook wel een nieuwe uitdaging omdat er continu dingen veranderen. Er was een nieuw kantoor gekomen, er waren veel nieuwe collega's, de inhoud van het werk was vernieuwd, daardoor begon ik wel een beetje opnieuw, maar toch ook weer niet. Ik probeer de verworvenheden, de afstandname, wel vast te houden. Toch blijft er een verlangen naar het reizen. Dat laat me niet los. Ik ben ook wel weer op reis gegaan, maar niet meer met die mogelijkheden en zo'n lange periode als bij mijn sabbatical. Daardoor krijgt het reizen een ander karakter. Bij mijn sabbatical was het reizen meer een echt verblijven bij de mensen die ik ontmoette en de omgeving daar. Het reizen nu heeft een toeristisch karakter en dat is totaal anders. De balans van mijn sabbatical moet ik nu, na twee jaar, nog steeds opmaken. Door me te blijven verdiepen in Rusland en de Russische taal is er wel een zekere mate van continuering van de unieke ervaringen die ik in dat land had. Ik moet oppassen dat het geen nostalgie wordt! Sabbatical in Rusland...
Onderstaande informatie had ik verzameld als mentale voorbereiding op mijn sabbatsverlof. Oorsprong van het sabbatsverlof In de bijbelse boeken Exodus & Leviticus is er al sprake van een sabbatsjaar, een rustjaar. Het zevende jaar was bedoeld om de landerijen braak te laten liggen en in sommige gevallen de schulden kwijt te schelden. Het woord stamt uit het hebreeuws en is al een slordige 40 eeuwen oud. Volgens de joodse overlevering was er in het oude Media een rivier met de naam ‘Sabbation’. Deze rivier stroomde zes dagen per week, maar de zevende dag niet. Het getal zeven is zowel in de bijbelse als in de joodse traditie een bijzonder getal, het staat gelijk aan ‘volheid’. In het Hebreeuws lijken de woorden voor volheid, verzadiging en het getal zeven sterk op elkaar. Voor diegenen die vol en verzadigd zijn, is het sabbatsverlof een mogelijkheid tot vernieuwing en oplading. De sabbatariërs waren overigens oorspronkelijk een sekte die zaterdag en zondag als rustdag vierde. Nog duidelijker wordt een en ander als wij lezen wat in het Oude Testament, in Leviticus (25:1-7), over het sabbatsverlof is geschreven:
De kern van dit stukje is voor mij de belofte dat het land tijdens de sabbat uit zichzelf voedsel zal voortbrengen. Juist door niet te planten, niet te zaaien, te snoeien, te bebouwen. Dit ondersteunt mijn voornemen om tijd en rust voor mezelf te nemen, zonder het ‘moeten’ van het werk. Een 'sabbatical leave' als een rustreis of ontspanningsperiode. Een lange rustperiode , wat zou het kunnen bieden?
Bij het verzamelen van informatie over een sabbatical bleek mij dat er twee visies zijn op planning van activiteiten: volgens de ene visie is het belangrijk ruim van te voren plannen te maken en alles goed voor te bereiden en te regelen. Volgens de andere visie zou je niets van tevoren moeten plannen omdat al je plannen dan nog voortkomen uit het denken dat hoort bij de pre-sabbatical periode. Daar zou je juist los van moeten zien te komen, en je zou pas moeten gaan plannen nadat je oude denkwijzen en patronen hebt 'opgeruimd'. Ik heb een soort middenweg bewandeld (in navolging van de Boeddha, die adviseerde om in alles de middenweg te bewandelen): ik heb enkele hoofdpunten gepland en verder ook nog vrij veel opengelaten. Vanuit de planning-visie heb ik de volgende tips voor het hebben van een geslaagde sabbatical gevonden. • Zij onder u die dapper genoeg zijn om
zich in de niet Engels sprekende wereld te begeven
zouden moeten erkennen dat taal vaardigheid je ervaring ingrijpend zal veranderen,
dus zou je wat tijd vrij moeten maken voor het leren van een paar overleving
uitdrukkingen. Patrick Boel geeft in een lezing, die in samenvatting op het internet is te vinden, zijn idee van een sabbatical neer in de volgende zin: "Voor mij zit de essentie van een sabbatical in het loslaten en tijd nemen voor reflectie.” Hij werkt dit uit in vier punten. 1. Plan niets! (behalve een datum waarop je sabbatical begint.) "Niet je sabbatical volplannen, want dat vloeit allemaal nog voort uit oude gedachten en concepten. Het gaat erom jezelf de ruimte te geven om vanuit het nu nieuwe wegen in te slaan." 2. Opruimen en loslaten! (de eerste maanden doe je niets anders.) "Je moet een sabbatical niet als een rustperiode beschouwen, het gaat om te beginnen veel meer om reinigen, schoonmaken en opruimen. Ga allerlei dingen in je huis doen die al lang gedaan moesten worden. Doe dat ook met je relatie, vrienden en familie. Alle losse eindjes in je leven van de afgelopen jaren kan je in de eerste maanden van je sabbatical aanpakken. Een vriend bezoeken die je al te lang niet hebt gezien, een langlopend conflict met je ouders uitpraten en ga zo maar door. Je houdt je dus vooral met het verleden en helemaal niet met de toekomst bezig."
Opruimen "Na het opruimen komt het loslaten. Onbewust leef je steeds meer volgens bepaalde patronen en concepten. Je wordt daarin versterkt door je omgeving, die graag wil dat je de dingen doet waar je goed in bent. Dit loslaten ervaar ik als een van de moeilijkste, maar ook wezenlijkste dingen van een sabbatical. Alleen door loslaten ontstaat er echt ruimte voor vernieuwing" 3. Ramen open, laat je verrassen! (laat nu de nieuwe impulsen maar komen.) "De eerste maanden is het dus vooral een kwestie van opruimen en loslaten, naar binnen en op het verleden gericht. Als die periode zo'n beetje voorbij is gaat je oriëntatie vanzelf meer naar buiten toe. "Zet dan de ramen wagenwijd open, en laat alle nieuwe impulsen en ideeën binnenwaaien. Die zijn er, als sporen in de lucht. Snuif ze op, tast ze af, en als het je bevalt, ga je het doen."
Volg je impulsen! 4. Visie ontwikkelen! (tegen het einde van
je sabbatical ontwikkel je een visie op de komende
tijd.) De voorbereiding heeft geresulteerd in het plannen van twee reizen, respectievelijk naar India en Rusland. De technische planning vooraf was vrij gedetailleerd en concreet. De reis naar Rusland en China had iets van wat Soren Kierkegaard eens zei: "Durven is even de grond onder je voeten verliezen, niet durven is je leven verliezen. " Het is alsof je bij het skiën voor een stijl stuk in de afdaling komt te staan. Je ziet wel zo ongeveer waar je beneden uitkomt, maar de helling is zo stijl dat je vanuit de plek waar je staat, geen zicht hebt op de helling, je ziet niet het verloop van het skispoor dat je denkt te kunnen gaan volgen. Omhoog kun je niet meer. Er rest dan niets anders dan je over te geven en maar te gaan, in het vertrouwen dat de kleuraanduiding van de piste en je eigen capaciteiten met elkaar overeenstemmen. En dan lukt het wel, desnoods met een keer vallen en weer opstaan. Eerst 10 dagen New Delhi, met de soefi's heb ik daar o.a. de URS gevierd. Vervolgens een rondreis met 'Koning Aap' door Noord-India Rajasthan en Uttar Pradesh) en Nepal.
Van 1 mei tot 19 juni 2004 heb ik gereisd door Rusland, Mongolie en China. De studie van een andere taal, het Russisch, en het ontdekken van de manier van leven van de Russen waren al langer gekoesterde dromen. Met de Russische taal was ik al begonnen. Mijn reis bracht me met de trein van
Sint Petersburg naar Moskou, Vervolgens met het vliegtuig naar Novosibirsk,
het hartje van Siberie. Van daar uit een week naar Altay, retourtje met de
trein, ruim 400 kilometer naar het zuiden, richting Kazakstan. Daarna met
de Trans Siberie Express vanuit Novosibirsk naar Irkutsk; vijf dagen in Listvijanka
aan het Baikalmeer. Dan via Ulan-Ude naar Mongolie, een dag in Ulan Bator
en tenslotte naar Beijing, waar ik vijf dagen verbleef. Mijn route is hieronder
te zien: paars - rood - paars.
Bij de voorbereiding was ook de orientatie in de Russische taal en cultuur opgenomen. Mijn doel was om op elementair niveau in het Russisch te kunnen converseren. Lastig, maar je moet je tenslotte een doel stellen. Tot op zekere hoogte heb ik dit doel gerealiseerd, al is en blijft Russisch een moeilijke taal. Je hebt geen aanknopingspunten wat de klank-betekenis relatie betreft. Op de volgende pagina's is te zien hoe mijn reizen zijn verlopen:
|
