Riskant:
Ultimatum van 'heilige' soefi

Pakistans meest agressieve moslimleider: Mohammed Akram Awam

Bron: Dossiers Kashmir 25/01/2001

«Zijn enige levensdoel is om onder moslims het bewustzijn van hun spirituele erfenis aan te zwengelen en om het licht van de profeet uit te dragen tot elke uithoek van de aarde.» Zo omschrijven aanhangers Mohammed Akram Awan, een Pakistaanse religieuze leider die ze om beurt hun 'heer', 'ridder' en 'koning' noemen.

De Tanzeem ul-Ikhwan van Mohammed Akram Awan is de grootste en een van de meest militante van de tientallen fundamentalistische moslimorganisaties die Pakistan rijk is. Amerikaanse veiligheidsdiensten hebben het over «een uiterst verontrustende ontwikkeling». Nochtans is de gevreesde fundamentalist ook de leider van een eeuwenoude soefi-orde. Het soefisme is een mystieke stroming binnen de islam die normaliter voor vrede, verzoening en een vereniging met God ijvert.

Mohammed Akram Awan werd in december 1934 geboren in het plaatsje Noorpur Sethi, vlakbij het huidige hoofdkwartier van zijn soefi-orde. Naar eigen zeggen kende hij een moeilijke jeugd door allerlei familievetes. Als reactie daarop ging hij op zoek naar «vrede en waarheid». Als twintiger ontmoette hij sjeik Allah yar Khan, de man die de Naqshbandiah Owaisiah soefi-orde nieuw leven had ingeblazen. Ruim 24 jaar lang was hij diens hondstrouwe rechterhand. In ruil vormde de sjeik de «teugelloze jongeling» om tot een vereerde soefiheilige. Geen wonder, aldus zijn hagiografie, dat toen de sjeik zijn einde voelde naderen, hij uitgerekend Akram Awan als zijn opvolger koos.

Hoewel hij zelf geen theologische scholing heeft genoten, is Mohammed Akram Awan sinds 1984 de onbetwistbare leider van zijn tariqa of soefi-orde. Elke kritiek op zijn kennis wordt weggewuifd met de bewering dat Akram Awan begenadigd is met 'ullm-al-ladunni' (kennis van de goddelijke aanwezigheid). Bij het grote publiek is hij vooral populair wegens zijn flamboyante redevoeringen, een netwerk van islamscholen en de Al-Falah Foundation, die zich het lot van de straatarme plattelandsbevolking aantrekt. Daarnaast is hij de hoodredacteur en de gevreesde columnist van Al-Murshid, het maandblad van zijn orde.
Maar het is zijn leiderschap van de Tanzeem ul-Ikhwan die de snel slinkende groep van westersgezinden in Pakistan zorgen baart. Met die kracht achter hem, zou hij wel eens de macht durven grijpen. De 'Friday Times' uit Karachi omschreef hem vorige week niet voor niets als Pakistans «meest aggressieve religieuze leider».